özel haber/Gencer ARPACI
DİYARBAKIR - Türkiye’de Özel ve devlet havayollarının gelişmesiyle birlikte, 2013’te uçak sayısı 380’e yükseldi. Havayoluyla seyahat eden yolcu sayısı ise 140 milyonu geçti. Yurt içinde litre fiyatı 1,8 TL olan jet yakıtında, yurtdışı uçuşlarda KDV’de alınmadığı için fiyat daha da ucuzluyor. Karayolu taşımacılığında kullanılan ÖTV’li motorinin litre fiyatı ise 4.62 TL olduğu için, karayolları taşımacılık sektöründe hizmet verenler, havayolları ve karayolları arasında haksız rekabet olduğunu vurgulayarak, bu durumda şikâyetçi olduklarını ifade etti.
‘Devlet bize üvey evlat muamelesi yapıyor’
Doğu ve Güneydoğu Otobüsçüler Derneği Başkan Yardımcısı ve turizm işletmecisi Nurettin Üçdağ, karayolları ve havayolları arasındaki rekabette devletin kendilerine üvey evlat muamelesi yaptığını ifade ederek, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Bunun yanında sektörümüzün yaşadığı farklı sorunlar da var. Mesela her bir aracımız için dört tane sigorta poliçesi yapıyoruz. Eskiden bu dört sigortayı 4,000 TL’ye yapıyorduk. Ama şimdi bu sigortalar 35,000 TL’ye çıktı. Akaryakıt bize de ÖTV’siz verilirse, bu haksız rekabet ortadan kaldırılmış olur. Bir de yükü olan ve çocuğu olan yolcular otobüsle yolculuk yapıyor. Çünkü havayolları yükü olan yolcudan dünyanın parasını alıyor. İşin hamallığını karayolları yapıyor. Ama parayı havayolları kazanıyor”
‘Havayolları istediği gibi fiyat belirliyor’
Otobüs firmasından 20 yıldır çalışan, firma müdürü Zeki Yılmaz ise, havayolları firmalarının akaryakıtı çok düşük bir vergi ile aldığını kaydederek “Böyle bir şans otobüs firmalarında yok. Biz akaryakıtı uçak firmalarının 2,5 katı bir fiyat olan 4.62 TL’ye alıyoruz. Eğer otobüslerde de vergi indirimi yapılırsa herkes eşit bir şekilde rekabet yapabilir. Diğer bir konu ise yolcu taşıma rayicidir. Biz yolcu taşıma ücretini belirleyemiyoruz. Bizim adımıza başkaları belirliyor. Buna karşılık havayolu şirketleri bilet fiyatını istediği zaman istediği kadar yükseltip indirebiliyor.
Bütün bunlara bir de karayollarındaki korsan taşımacılık da eklenince otobüs firmaları iflasın eşiğine geliyor Bu yüzden Türkiye genelinde birçok seyahat firması kapılarına kilit vurdu. Yurtiçi taşımacılıkta ciddi anlamda sıkıntı yaşıyoruz. Şimdilik Diyarbakır ve bölgedeki seyahat firmalarını ayakta tutan Federal Kürdistan Bölgesi’ne gidip gelen insanlardır. Bizim bölgeden oraya çalışmaya giden insan sayısı çok olduğu için bölge firmaları olarak idare ediyoruz. Ama devletin bir an önce bizim iş alanımızda iyileştirmelere ve desteklere gitmesi gerekir. Aksi takdirde bir süre sonra insanları taşıyacak veya turisti gezdirecek firma bulamayacaklar.” diye konuştu.